Ny salmebok

Det er ikkje så ofte denne personen er i kyrkja, men er ein der, så syng ein. Difor er salmeutvalet interessant. Her kan du lese framlegg til ny salmebok. Mindre Blix og meir Carola og Mette-Marit-svisker, heitest det. Korslageren "Ubi caritas" er elles med - fin, men vert han ikkje fæl som allsong? Blar ein opp i dei ulike underkapitla, ser ein elles at nynorskdelen er altfor låg. Der er ingen gravferdssalmer på nynorsk. Synd då for den som kjem til å døy i perioden til komande salmeboka. Men det kjem ein høyringsrunde, så ingenting er avgjort.

Hipphopp i språkteigen

På Språkteigen i dag snakka språkvitaren om hipphopp og språk. Han fortalde frå eit innlegg han hadde halde i Amsterdam, på Sociolinguistic Symposium (i lag med ein språkforskar frå Oslo). Dei som er interesserte, kan lytte til opptaket frå 14. april på heimesida til Språkteigen. Språkvitaren har ikkje lytta på det sjølv, men var jo til stades under direkteopptaket, og veit difor at ein òg (i tillegg til t.d. tysk rap) kan høyre opptak frå den samiske gruppa Duolva Duottar. I denne samanhengen bør det nemnast at ein av dei som har gjort suksess i Finland siste tida , Amoc, rappar på enari-samisk. Det er fåe som forstår enari-samisk, men det gjer ingenting så lenge det er tøft.

MacLuft

Det har vore lite aktivitet på denne bloggen ei stund no. Ikkje at forfattaren har mangla stoff å skrive om, eller at han har vore på latsida. Tvert om, burde eg tilføye. Men kanskje kan sjølve blogginga vert meir frekvent med ny maskin? PowerBooken i titan frå 2001 har vore litt vanskeleg å reise med ei stund, så no kjøpte eg like godt det kulaste og lettaste ein kan få, nemleg MacBook Air . Ikkje berre er maskina stilig, ho er òg miljøvenleg.

Snart 8. mars

Eg går gjennom dei vassfulle gatene i Bergen, og kjenner ei uro kome over meg.

Blix

No har Blix-biografien kome. Den gjeld ikkje Palme-etterforskarskaren Hans Blix, men sjølvsagt presten og salmediktaren Elias Blix

"Sex og singelliv"

Samantha møter ei nederlandsk setning

Verbet er det viktigaste leddet i ei setning. Det er den utløysande faktoren, klimaks, utløysinga. I ei norsk setning kjem verbet ganske tidleg. I ei tysk setning er det annleis. Setninga får gleda av å krike og kroke seg gjennom alle moglege slags ledd, med alle moglege slags sidesetningar og bisetningar, den eine meir innfløkt enn den andre, før ho til slutt, gjerne etter endå meir pirring, om og men, fram til klimaks kjem. Kva så med setningar som har ein serie verb etter seg? Altså språklege serieklimaks? Rykta går om at Samantha i filmatiseringa av "Sex og singelliv" møter ein nederlending som kjem med denne setninga, som er heilt normal på nederlandsk: "Ik zou jou daar hebben willen zien durven blijven staan kijken." Sju verb etter kvarandre må vel vere tilfredsstillande, jamvel for henne. Om då ikkje tysk kan kome med noko betre.

Gardermoen i Bergen

No har Bergen omsider fått eit bygg som innvendig minner litt om flyterminalen på Gardermoen. Det gjeld sjølvsagt det nye Studentsenteret i Bergen. Den som ser på fargebruken, dørene, kombinasjonen av stål og treverk etc., ser raskt likskapane. Visse skilnader er der likevel. På Studentsenteret kan du t.d. ikkje ta ein lyddusj. Og på Gardermoen kan du ikkje hoppe i bassenget.

Saman er ein mindre åleine

I dag er det den samiske nasjonaldagen. Tradisjonen tru sender vi gratulasjonar!

Stressless

Den som ikkje fekk med seg innslaget om "Stressless" i Språkteigen på måndag, kan høyre reprisen på sundag, eller lytte her. Det er ingen tvil om at Stressless er den beste stolen å sitje i, sjølv om miljøet rundt kona til Stoltenberg synest den er harry. Diverre er den betre halvdelen på heimefronten òg fisefin i høve Stressless, så det er grunnen til at min Stressless Royal er i kjellaren, og at eg må sitje dårleg i sofaen. Interessant då å lese kva Jan Kjærstad seier om nettopp Stressless Royal.

Til kamp mot sjølvironien

Det er sjølvsagt morosamt med nazi-parodien på Noregs Mållag som vi kan sjå i NRK-programmet Ut i vår hage. Og sjølvsagt kan ikkje Noregs Mållag seie noko anna til "Dagbladet" i dag enn at "alle på kontoret skoggerlo" og at ein tek det på ein sporty måte. På same tid slår det ein at det mest radikale ein kan vere i dag, er å vere sint og fornærma. Er ein sint og fornærma, er ein ille ute. Sjølvsagt er denne undertrykkinga av sinnet og denne sjølvironitvangen delar av den symbolske valden åt bokmålsveldet.

No er i og for seg dømet med "Ut i vår hage" ikkje det beste dømet, det var faktisk litt artig. Men ein stad må ein byrje, skal ein kjempe imot sjølvironien. Det er gale nok med gladkristne, om vi ikkje skal ha gladmålfolk overalt òg.

Nynorskforfattarar med sidemålsbakgrunn

"Det er likevel utenkelig, tror jeg, at ny fremragende litteratur på nynorsk kan skapes av andre enn dem som har nynorsk som sitt hovedmål." Dette skriv den gamle nynorskmotstandaren Kristin Clemet i Riksmålsforbundet si avis, Ordet. Eg har ikkje noka oversikt over korleis mange nynorskforfattarar som ikkje hadde nynorsk som hovudmål på skulen, men det gjeld i alle fall t.d. Frode Grytten og Sigmund Løvåsen. Ei flittig sjel burde nok ta på seg å lage ei oversikt over nynorskforfattarar med sidemålsbakgrunn.

Konsert med Kor e tonen

Konsert med Kor e tonen i dag kl. 19.30 i Gimle. Det bør ein ikkje gå glipp av.

Forbrydelsen

I København har Sofie Gråbøl skapt mote med den tøffe islendendaren sin. Det er likevel ikkje det som opptek oss som fylgjer med: For kven er forbrytaren? Er det politi-inspektør Blix? Er det Rie? Elskaren hennar? Eller typen til Sarah Lund? Kan det vere Troels Hartmann? Noko må det vere med Rådhuset, men kva? Naturlegvis må der vere ein konspirajon, men kva går den ut på? Slike spørsmål er det som opptek huslyden kvar torsdagskveld, og no er det berre to torsdagar att.

To nye blad

Det er merkeleg. Ikkje at eg tingar både "Språklig Samling" og "Vestmannen". Men når desse to blada kjem, så kjem dei alltid på same dagen. Eg skjønar ikkje korleis dei får det til. Det skjer alltid. Fleire månader går, og så er dei i posthylla, båe to, på same dagen. Og så er dei i same format med. Ja, ja, når eg så får blada, er det berre å leite fram lusekofta og rutaskjorta og gå glad og nøgd ned i kantina, kjøpe ein kopp svart kaffi, og setje seg til å lese i blada. Båe blada har nok tapt seg, men det gjeld så mykje anna i samfunnet òg.

NIFU STEP med sidemålsrapport

NIFU STEP har i dag kome med rapport
om forsøket med fritak frå skriftleg sidemålsopplæring i Oslo.

NIFU STEP viser til at elevane som ikkje har hatt nynorskopplæring, har fått betre karakterar i hovudmål og at dei har fått litt betre haldningar til nynorsk. Om dette "resultatet" er det mykje som kan seiast.

For det fyrste er det i og for seg likegyldig om elevane får 0,1 eller 0,2 poeng betre karakterar utan nynorskopplæring. Nynorskopplæringa er ei politisk og kulturell sak.

Ei anna sak er det forskingsmessige ved prosjektet. Som NIFU STEP sjølv påpeikar, var det ingen seriøse forskingsmiljø som ville take på seg eit så håplaust prosjekt som det Oslo kommune sette i gang. Ei vesentleg feilkjelde for resultata er t.d. at mappevurdering og prosessorientert skriving vert innført som prøveprosjekt samtidig som ordninga med nynorskfritak. Dette er ordinære pedagogiske verkemiddel som ikkje har noko med nynorsk eller ikkje nynorsk å gjere. Ein veit ikkje kva rolle desse faktorane kan ha spela for karakterresultatet. Når det gjeld haldningar, er det gjort fleire positive tiltak (t.d. at Sylfest Lomheim og Are Kalvø har sprunge rundt på Oslo-skular). Men desse tiltaka har ingenting med fritaksforsøket å gjere. Ein kan ikkje, slik NIFU STEP gjer, bruke andre typar tiltak til å vurdere fritak frå opplæring i skriftleg nynorsk. Kva om ein hadde hatt desse tiltaka og samtidig hatt skriftleg nynorskopplæring?

NIFU STEP-rapporten viser at sidemålsfritaket hadde ingen verknader på lesekunnskapen eller på munnlege dugleikar. I tillegg viser han at elevane med sidemålsfritak hadde dårlegare samlakarakter enn dei som ikkje var med i forsøket. Tilfeldig, truleg, på same måte som den vesle karakterskilnaden i hovudmål?

Rettskrivingsstriden utsett

No har styret i Språkrådet fått seg ein smekk på fingeren. Kulturdepartementet seier nemleg i eit brev av 14.11. at ein ikkje ser nokon grunn til å take rettskrivinga i nynorsk opp som sak no. Ein vil vente til stortingsmeldinga om språk som kjem våren 2008. Dermed får vi ikkje noko hastverksarbeid for å "setje i gang arbeidet med å lage ei tydeleg, enkel og stram norm, utan sideformer".

Er det Trond Giske som personleg har engasjert seg, tru? Trudde han var mest oppteken av homofili i kyrkja. Byråkratane i departementet hans skulle ein no tru ville ha ei rettskriving i tråd med styrevedtaket i Språkrådet. Så prosessen her er interessant.

Vel, sjølv om vi vil vere positiv til utsetjinga, er der nokre problem. For no skal alt samle seg opp til stortingsmeldinga om språk som kjem i vår. Alle andre nynorsksaker (som saka om nynorsktiltak i skulen) er vortne utsette på grunn av ein skal vente på stortingsmeldinga som berre vert utsett og utsett. No er det til og med tale om to stortingsmeldingar om saka. Dei to departementa som skulle samarbeide (kultur + kunnskap), klarer ikkje så godt å samarbeide. Dinest vil alt skje i ekspressfart. Stortingemeldingane kjem vel i mars/april, får ein tru, og skal så bankast gjennom før stortingsrepresentane tek ferie i juni.

Kontorell oppleving

Ein er komen tilbake frå språknormeringskonferanse i Kristiansand. Mykje interessant for dei som likar kommareglar, namnenomering, teksnormer og anna. Og så er det naturlegvis triveleg å snakke med folk som har slike interesser. Ein liten snakkis var forresten plakaten for det nye shoppingsenteret i Kristiansand: "Vi tilbyr en kontorell opplevelse." Ei "kontorell" oppleving er visstnok noko med hypermoderne kontor som er laga for trendy folk som like gjerne kan bruke jobbplassen til å spele fotball, spele kort, ete, drikke etc. Ordboksredaktørane i Norsk ordbok måtte berre sukke oppgitt over at ein alt er ferdig med bokstaven k.

Religion styrer Bergen

Eg har alltid hatt vanskar med å sove. Så ei natt somna eg. Då drøymde eg at eg måtte gå bak buekorpset gjennom bergensgatene og heie på Brann, samtidig som eg måtte seie til alle reportarar at dette var den største dagen i livet, for Brann var heile livet, eg hadde ikkje noko anna liv enn Brann. Når eg hadde gjort det, kunne eg gå heim, men berre dersom eg lova å lese alle sportssider i avisa, ete gullpølse, drikke gulløl, og seie "eg er lukkeleg", "Brann har gitt meg eit rikt liv", "Brann er vegen, sanninga og livet", "Brann er Jesus". Då eg vakna skjøna eg med eitt kvifor dei karismatiskkristne i Bergen KrF, brannhysteriadama Trude Drevland i Bergen Høgre og FrP-veljarane i Fotballpuben så lett hadde funne kvarandre.

Vampyr i klasserommet

Høgnorskmann driv som vampyr i klasserommet. Ein merkar seg at vedkomande ikkje talar høgnorsk, men engelsk åt elevane.

Kalde føter

Nokon i heimen kjøpte dvd-pakke med alle episodane av fjernssynsserien Cold Feet. No er det berre ein episode att å sjå, og då er pene Rachel alt død. Korleis skal dette ende?